Титан қорытпасының принциптері

Титан қорытпалары - титаннан тұратын, оған басқа элементтер қосылған қорытпалар. Титанның екі алломорфты түрі бар: -882 градустан төмен тығыз орналасқан алтыбұрышты құрылымы бар титан- және -денесі 882 градустан жоғары центрленген текше құрылымы бар титан-.

Легирлеуші ​​элементтерді фазалық ауысу температурасына әсеріне қарай үш категорияға бөлуге болады:

① Фазаны тұрақтандыратын және фазалық ауысу температурасын көтеретін элементтер алюминий, көміртек, оттегі және азот сияқты -тұрақтандырғыш элементтер болып табылады. Алюминий титан қорытпаларының негізгі легирлеуші ​​элементі болып табылады, ол қорытпаның бөлмеде де, жоғары температурада да беріктігін айтарлықтай жақсартады, оның меншікті салмағын төмендетеді және серпімділік модулін арттырады.

② Фазаны тұрақтандыратын және фазалық ауысу температурасын төмендететін элементтер -тұрақтандырушы элементтер болып табылады, оларды изоморфты және эвтектоидты түрлерге бөлуге болады. Алғашқылардың мысалдарына молибден, ниобий және ванадий жатады; соңғысына хром, марганец, мыс, темір және кремний жатады.

③ Фазалық ауысу температурасына аз әсер ететін элементтер цирконий және қалайы сияқты бейтарап элементтер болып табылады.

Оттегі, азот, көміртек және сутегі титан қорытпаларының негізгі қоспалары болып табылады. Оттегі мен азот фазада жоғары ерігіштікке ие, титан қорытпаларын айтарлықтай күшейтеді, бірақ олардың пластикасын төмендетеді. Титандағы оттегі мен азот мөлшері әдетте сәйкесінше 0,15-0,2% және 0,04-0,05% шектеледі. Сутегінің фазада ерігіштігі төмен, ал титан қорытпаларында шамадан тыс еріген сутегі гидридтер түзуі мүмкін, бұл қорытпаны сынғыш етеді. Титан қорытпаларындағы сутегі мөлшері әдетте 0,015% төмен бақыланады. Титандағы сутегінің еруі қайтымды және вакуумды күйдіру арқылы жойылуы мүмкін.